Voetnoten*
- Stilteparels
Voetnoten* ontvouwt zich als een ruimtelijke tekst langs een deel van het Merodepad. Het verbindt Scherpenheuvel met andere bedevaartplaatsen in binnen- en buitenland. Elk jaar kruisen hier de wegen van honderdduizenden pelgrims, toeristen, wandelaars en buurtbewoners elkaar.
Voetnoten*
Een Stilteparel van Marjolein Guldentops
- Jaar: 2026
- Kunstenaar: Marjolein Guldentops
- Opdrachtgevers: Stad Scherpenheuvel-Zichem
- Curator: De Nieuwe Opdrachtgevers
- Partners: Landschapspark de Merode, Kerkraad OLV Scherpenheuvel
Vanuit deze context werd Marjolein Guldentops uitgenodigd om een publiek kunstwerk te maken dat voorbijgangers op hun weg vergezelt en hen uitnodigt om stil te staan bij de manier waarop we ons door het landschap bewegen en hoe we ons daarbij tot anderen verhouden.
Het werk bestaat uit een reeks stenen in uiteenlopende vormen, vervaardigd uit Belgische hardsteen en voorzien van inscripties in vier talen. De teksten zijn geïnspireerd op de wandelingen die de kunstenaar zelf in de streek maakte en op haar verkenning van wandelen als lezen en lezen als beweging.
Een weg is een voorstel om een landschap te doorkruisen. Deze tekststenen zijn voetnoten naar gedachten die je tijdens deze reis kunnen vergezellen.
Marjolein Guldentops
De stenen zijn in het pad ingebed en worden tijdens het wandelen stap voor stap ontdekt. Ze nodigen voorbijgangers uit om de tekst op hun eigen tempo en vanuit een eigen richting te lezen en er betekenis aan te geven. Je kan één woord meenemen als leidraad voor je wandeling, of rondjes lopen om de choreografieën te verkennen die de stenen suggereren. Je kan in stilte nadenken of onderweg met je gezelschap over de tekst in gesprek gaan.
Dat samenspel tussen de innerlijke en de gedeelde ervaring vormt de kern van het werk. Wandelen brengt niet alleen het lichaam in beweging, maar ook gedachten, herinneringen en associaties. Het is een manier om dichter bij jezelf te komen en tegelijk verbinding te zoeken met anderen.
De titel Voetnoten* roept een vraag op: wat is hier de hoofdtekst en wat is de voetnoot? Het landschap, het kunstwerk of de gedachten van wie voorbij wandelt? In literair werk verwijst een voetnoot niet alleen naar bronnen, maar ook naar wat buiten de tekst ligt. Ze opent nieuwe richtingen om te verkennen. Waar brengen deze voetnoten ons naartoe als we ze te voet volgen?
Voor de productie van de stenen werkte de kunstenaar samen met letterkapper Filip Martin.
Marjolein Guldentops
Marjolein Guldentops is een Brusselse beeldend kunstenaar die in haar werk de materiële en lichamelijke eigenschappen van taal onderzoekt. Ze maakt daarbij gebruik van verschillende media, waaronder performance, tekst en installatie.
Stilteparel langs het meerdaags Merodepad
Het 160 km lange Merodepad weerspiegelt de grote variatie aan landschappen en de zeer diverse natuur die het Merodegebied rijk is. Landschapspark de Merode ligt dan ook op de overgang van Kempen en Hageland, met de brede Demervallei omgeven door heuvels, de Grote Nete, uitgestrekte Merodebossen, heide, grasland, velden en vennen.
Erfgoed is er in overvloed in Landschapspark de Merode. En vaak is dit erfgoed verbonden met een geschiedenis van verstilling en zorg. Konden uiteraard niet ontbreken op dit pad: de abdijen van Tongerlo en Averbode, het begijnhof van Diest of de Basiliek van Scherpenheuvel. Erfgoedplekken zoals de Sint -Bavokapel in Laakdal en de Sint-Dimpnakapel in Zammel, elk met hun eigen zorgverhaal, vervolledigen dit rijtje.
In elke Merodegemeente zijn één of meerdere plekken voorzien die dankzij een investering extra verbinding zullen maken met het Merodepad, zogenaamde Stilteparels, die bezoekers extra doen vertragen. Dit werk is het eerste in een reeks Stilteparels, die in het komende jaar zullen worden gerealiseerd.
Het Merodepad combineert al deze troeven. Al wandelend doorkruis je daarbij drie provincies en negen gemeenten.
Parels in Helende Landschappen
Voetnoten* werd gerealiseerd in het kader van het Interreg-project Vlaanderen-Nederland ‘Parels in Helende Landschappen’, een project onder coördinatie van Landschapspark de Merode.
Langs Vlaamse zijde ontvangt dit project Europese middelen en cofinanciering vanuit de provincie Antwerpen en alle Merodepartners. ‘Parels in Helende Landschappen’ omvat de ontwikkeling van het meerdaagse Merodepad en de uitbouw van bijzondere belevingsplekken langsheen het pad. Deze zogenaamde Stilteparels bevinden zich aan erfgoedsites en groene landschappen in de provincies Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.
Langs Nederlandse zijde gebeuren gelijkaardige investeringen in de provincie Noord-Brabant.
De realisatie van deze Stilteparel werd mogelijk dankzij middelen van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en van de stad Scherpenheuvel-Zichem.